|
|
ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR
Üstün veya Özel
Yetenek: Zekâ, yaratıcılık, sanat, spor,
liderlik kapasitesi veya akademik alanlarda akranlarına göre
üst seviyede performans gösterme durumudur.
Üstün zekalı ve üstün yeteneklilerin öğrenme yetenekleri,
okullardaki genel eğitimin gerektirdiğinin çok üstündedir.
Özellikle ilköğretim ve orta öğretim programları bu
bireylerin ihtiyaçlarına göre düzenlenmiş olmadığından ve
bundan dolayı da yeteneklerinin tümünü kullanamadıklarından
dolayı Üstün zekalı ve Üstün yetenekli bireylerin, özel
eğitim kapsamına alınarak , özel programlar ve özel yetişmiş
personel tarafından eğitilmeleri gerekmektedir.
Üstün zekalı ve üstün yeteneklilerin dikkate alınması,
onlardan özel biçimde yararlanma fikri oldukça eskidir.
Ancak gerçek anlamda özel eğitimlerinin yirminci yüzyılda
başladığı söylenebilir.
Özellikleri
Gelişimin tümü
alanlarında yaşıtlarının ilerisindedirler.
Erken yürür, erken konuşur,ü
okumayı erken yaşta öğrenirler.
Sürekli soru sorarlar,ü
meraklıdırlar.
Zihinsel ve fiziksel olarak büyük bir enerjiyeü sahiptirler.
Ayrıntılara olağanüstü dikkat ederler.ü
Öğrenme ve bilgiyeü
sürekli açlık duyarlar.
Zengin sözcük hazinesine sahiptirler. Kelimeleriü doğru telaffuz ederler, yerli yerinde
kullanırlar ve akıcı bir konuşmaları vardır.
Çabuk öğrenme, kavrama ve akılda tutma özellikleriü vardır.
Uzun süre dikkatlerini bir konu üzerindeü yoğunlaştırabilirler.
İlgi alanları geniştir.ü
Karmaşık problemlerü
çözmekten hoşlanırlar.
Sorumluluk duyguları kuvvetlidir. Sorumluluk almayıü çok ister ve bunu yerine getirmekten
hoşlanırlar.
Gözlem güçleriü
vardır.
Genelleme ve soyutlama yaparak bilgilerini başka alanlaraü aktarabilirler.
Sebep-sonuç ilişkisine ilgi duyarlar.ü
Yaratıcılık veü
mucitlik özellikleri vardır.
Azimli ve sebatlıdırlar.ü
Kendilerineü
güvenleri tamdır.
Espri yetenekleri vardır.ü
Duyarlıdırlar, başkalarınaü
karşı empati duyarlar.
Güçlü bir konsantrasyona sahiptirler.ü
Liderlikü
özellikleri vardır.
Amaçlarına ulaşmaktan ve başarıdan zevkü duyarlar.
Orijinal ve eleştirel düşünceye sahiptirler.ü
Başkalarıylaü
kolayca işbirliği yaparlar.
Alçak gönüllüdürler, başkalarına yardımü etmekten hoşlanırlar.
Çalışkandırlar.ü
* Ancak bütün bu özellikler her çocukta aynı derecede
bulunmaz.
Sınıflandırma:
Üstün zekalı ve üstün yetenekli bireylerin tanımlanmalarında
kesin bir sınırlamayı gerektiren zeka bölümü kullanılarak
sınıflandırma yapılmamaktadır. Ancak Türkiye’de yapılan
sınıflandırmada Rehberlik Araştırma Merkezlerince yapılan
ölçümler sonucu zeka bölümüne bakılmaktadır.Bu yaklaşımın
değişmesi gerekir. Çünkü etiketlenme tehlikesi, Üstün zekalı
ve üstün yetenekli bireyler içinde söz konusudur. Konulan
etiket, bireye karşı ailenin ve toplumun tutumlarında
değişikliğe neden olabilmektedir. Bu değişiklikler bir çok
durumda bireyin gelişimini olumsuz yönde etkilemekte, aile
içi ilişkileri bozmaktadır
Üstün zekalı ve üstün yetenekli bireylerin sınıflandırılması
normal dağılım eğrisi dikkate alınarak zeka bölümü
rakamlarıyla yapılmaktadır.Buna göre:
• Zeka bölümleri 110-130 arası olanlar üstün zekalı
bireyler,
• Zeka bölümleri 130 ve daha yukarısı olanlar çok üstün
zekalı yada dahi bireyler,
• Zeka bölümü sürekli olarak 120 ve daha yukarı olup da
güzel sanatlar, matematik, fen ve teknik gibi alanlarda
yaşıtlarından belirgin ölçüde üstün olanlar özel yetenekli
bireyler,
• Genel olarak zekaları ortanın üstünde olup da müzik,
resim ve diğer güzel sanatlar ile fen ve teknik alanlarda
objektif ölçülerle yaşıtlarının % 99’undan üstün olanlar
üstün özel yetenekli bireyler, olarak kabul edilmektedir.
|